Бодит чадвар : 6-р ангийн монгол хэл, уран зохиол, монгол бичгийн хичээлийн хөтөлбөр -2015-2016 х/ж

Зургаадугаар анги

Монгол хэл

Уран зохиол

Монгол бичиг

Унших

1. Алдартай хүмүүсийн захидал, намтар, өдрийн тэмдэглэл, болсон явдал, үйл явдлын мэдээ, богино хэмжээний үлгэр домог, өгүүллэг зэрэг нийтлэлийн эхийг уншиж судлан, утга бүтцийг нь задлан шинжлэх, нэгтгэн дүгнэх замаар эхийн сэдэв утга, гол санааг тодорхойлж, хүүрнэмж эхийн онцлогийн талаар мэдлэг, ойлголттой болно.

2. Эхээс өөрт хэрэгтэй чухал хэсгийг олж, шалтгааныг нь тайлбарлан, эхийн агуулга, утга санааг амьдралд тохиолдсон үйл явдалтай холбож сурна.

3. Уншсан эхээс жинхэнэ нэр, үйл үг, орон цагийн нэр болон нэрийн тийн ялгал, биед ба эзэнд хамаатуулах, үйлийн цагаар төгсгөх болон тодотгон холбох нөхцөлийн хэрэглээг ажиглаж, ярилцах замаар найруулгын үүрэг, хэлзүйн шинжийг тодорхойлж сурна. Түүнчлэн, үйл явдлыг өрнүүлэн бичихэд цаг хугацаа, орны утгатай үг хэллэг, үйлийн цагаар төгсгөх нөхцөл, цагт нэрийн дагаврын үүрэг чухал болохыг баталж тайлбарлана.

4. Өгүүлбэрийг холбоо үгээр задалж, хэн/юу?, хэнийг/юуг?, яав? гэсэн асуултаар өгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүүн, шууд тусагдахуун гишүүнийг олох замаар цөм ба дэлгэрэнгүй бүтцийг ялгаж сурна. Энгийн өгүүлбэрийг хурааж, дэлгэрүүлж сурна.

5. Эхийн хэл найруулгыг судлах явцад эсрэг ба ойролцоо утгатай үгийн найруулгын үүргийг тодорхойлж, бичиж найруулахдаа хэрэглэж сурна.

6. Эх, өгүүлбэрийн найруулгыг ажиглаж, үг илүүдсэн, давтсан зэрэг алдааг таньж, учрыг нь тайлбарлан, засаж найруулах, зассан үндэслэлээ тайлбарлах чадвар эзэмшинэ.

1. Монгол аман яруу найргийн богино хэлбэрүүд, домог, үлгэр, сургаалын болон уянгын яруу найраг, “Үг” зохиол, өгүүллэг, дэлхийн шилдэг зохиол зэргээс сонгон уншиж ойлгох, мэдэрч тусган хүлээн авах чадвараа хөгжүүлнэ. Уран зохиолыг сонирхон уншиж, өөрийн болон бусдын соёл, үнэт зүйлийг хүндэтгэж сурна.

2. Зохиолыг өгүүлэгдэхүүний бүтэц (эхлэл, зангилаа, өрнөл, туйл, тайлал)-ээр задалж, үйл явдлын орчин, дүрийн зан төрх, бодол санаа, үйлдэл, үг яриаг анхааран унших замаар зохиолын агуулгыг нарийвчлан ойлгож, сэдэв, гол санааг тодорхойлон, үзэл бодлоо илэрхийлж сурна.

3. Зохиол дахь зарим онцлог үг хэллэг сонгосон шалтгааныг тайлбарлах, уран дүрслэл (амьдчилал, хэтрүүлэл)-ийн үүрэг, хэрэглээг тодорхойлох замаар үгийг оновчтой сонгохын ач холбогдлыг ухаарч ойлгоно.

1. Цагаан толгойн үсэг, битүү ба задгай үеийг нүдлэн тогтоож, үг, өгүүлбэрийг эгшиг зохицох ёсны дагуу галиглан уншиж, ойлгох

2. Га,гэ-үсгийн бичлэг, дуудлагын ялгааг мэдэж, эр, эм үгийг гадаад хэлбэрээс нь ялган таних замаар зөв дуудан унших

3. Эгшгийн гурван байрлалаар гийгүүлэгч амилуулах аргаар дармал, бичмэл эхийг уншиж сурна.

Бичих

1. Хүүрнэмж эхийн талаар эзэмшсэн мэдлэг, чадвараа ашиглан үйл явдлыг хүүрнэн бичиж сурна. Захидал, намтар, өдрийн тэмдэглэл, бага насанд нь тохиолдсон явдал, үлгэр зэргийг зохиож бичихдээ өдөр тутмын амьдралын асуудлаар хэнийг төлөөлөн, хэнд зориулж, ямар сэдвээр, хэрхэн бичихээ шийдэж, тухайн сэдвийн хүрээнд мэдээлэл цуглуулах, сонгох, мэдрэмж, сэтгэгдэл, санаа бодлоо оруулан нэгтгэх замаар зохион найруулж бичиж сурна.

2. Эх зохиохдоо үйл явдлыг цаг хугацааны дарааллаар өрнүүлэн энгийн, ойлгомжтой бичиж сурна. Ингэж бичиж сурахад хэн/юу?, хэзээ?, хаана?, хэнийг/юуг?, яагаад?, яав? гэсэн асуултууд эхийн санааг бүрэн илэрхийлэхэд чухал болохыг ойлгож мэднэ. Түүнчлэн сэдэв, гол санаанд тохирсон үйл явдлыг онож сонгох, эхийн эхлэл, өрнөл, төгсгөл хэсгийг уялдаа холбоотой илэрхийлэх, эх, өгүүлбэрт хэлц, харилцан яриа оруулж бичих бичих чадвартай болно.

3. Эхийн сэдэв, утгад тохирсон үг хэллэгийг зөв сонгож, зөв холбож, зөв байрлуулж найруулан бичнэ.

4. Өөрийн болон бусдын зохиосон эхийг уншиж ойлгох, тодруулан асуух, сайжруулах санал хэлэх, саналыг тэмдэглэх, зөвлөх, хэлэлцэх, бусдын санааг тусган сайжруулах зэргээр ойлголцох, хамтарч ажиллах чадвараа хөгжүүлнэ.

5. Үгийн бүтцээс бүтээврийг ялган таниьж, тэдгээрийн нийлцийг зөв бичих, тэмдэг үсгийг тусгаарлах, зөөлрүүлэх үүргээр зөв хэрэглэх, хам сэдэвт тохируулан үгсийг утгаар ялган зөв бичиж сурна.

1. Уншсан зохиолын үйл явдлыг дүрийн үйлдэл, гол санаагаар товчилж бичиж сурна.

2. Уншсан зохиолын сэдэв, гол санаа, тодорхой дүрээс төрсөн мэдрэмж, сэтгэгдлээ илэрхийлэн бичиж сурна.

3. Шүлэглэсэн зохиолын хэлбэрийг дуурайн бичиж сурна.

1. Үндсэн зурлага, үсгийн тигийг нүдлэн тогтоож, хичээнгүй зөв хуулан бичих, үе, үг, холбоо үг, хялбар үгтэй өгүүлбэрийг сонсоод чээжээр бичиж сурна.

2. Сурах бичгийн хүрээний дуудлага бичлэг зөрүүтэй үгийг кирил галигаас монгол бичигт буулгах, дуудлага бичлэг тохирдог үгийг монгол бичгээр шууд бичих чадвар эзэмшинэ.

3. Дэвсгэрлэх ба үл дэвсгэрлэх ёсыг мэдсэнээр нэр үгийг тийн ялгал, хамаатуулах нөхцөлөөр зөв хувилган бичиж сурна.

Ярих- сонсох

1. Өдөр тутмын амьдралаас тодорхой асуудал дэвшүүлэн хэнд зориулж, ямар сэдвээр, хэрхэн ярьж таниулахаа шийдэж, сэдвийн хүрээнд мэдээлэл эрж хайх, сонгох, өөрийн санааг нэгтгэх, ярих зүйлээ төлөвлөж сурахын зэрэгцээ бусдын яриа танилцуулгыг сонсож ойлгох, асуулт асууж тодруулах, саналаа хэлэх чадварт суралцана.

2. Харилцан ярилцахдаа ярианы сэдэв, өнгө аясыг ойлгож, лавлах, тодруулах асуулт асуух замаар харилцан яриаг өрнүүлж сурна. Тухайлбал, орон байр, зүг чиг, байр, байршил заасан үгийг оновчтой хэрэглэж, санаагаа зөв ойлгуулж, харилцан ярилцах аргад сурна.

1. Зохиолын үг хэллэг, уран дүрслэлийг ашиглан, бусдын сонирхлыг татахаар үйл явдлыг ойлгомжтой ярьж сурна.

2. Зохиолын гол санаа, дүрийн зан төрхийг ойлгож мэдэрснээр дүр бүтээж харуулна.

3. Шүлэг, зохиолоос сонгон чээжилж, дуу хоолойн өнгө, аялга хэмнэл тохируулан уран уншиж сурна.


start=-47 , cViewSize=50 , cPageCount=1

3 сэтгэгдэл:

null
munh orgil (зочин)

yuch oilgogdohgiyum aa....

naran (зочин)

Eeljit hicheeliin tuluwlultuu taw,j boloh uu

f (зочин)

fffffff

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)